Zo koppel je een Somfy rolluik aan je alarmsysteem

Een Somfy rolluik dat automatisch omhoog gaat als het alarm afgaat? Dat klinkt als iets voor een James Bond-film, maar het is vandaag de dag super simpel om zelf te regelen.

Je combineert gewoon de kracht van je alarmsysteem met de slimme motor in je raambekleding. Het resultaat?

Een huis dat er niet alleen veiliger uitziet, maar dat ook echt slimmer wordt. Waarom zou je dit eigenlijk doen? Simpelweg omdat het je woning een flink stuk veiliger maakt.

Je kunt je rolluiken namelijk koppelen aan de sirene van je alarm. Zodra er onraad is, gaat niet alleen de helsche lawaai af, maar gaan ook alle rolluiken omlaag. Dit schrikt inbrekers enorm af en zorgt dat ze minder makkelijk je huis binnenkomen. Daarnaast kun je ze ook koppelen aan bewegingsmelders, zodat je rolluiken automatisch sluiten als je weggaat en open gaan als je weer veilig thuiskomt.

Hoe werkt die koppeling eigenlijk?

Om te begrijpen hoe je dit aansluit, hoef je geen tech-genie te zijn. Het draait allemaal om de juiste taal spreken.

Je Somfy motor (meestal een RTS of IO motor) en je alarmsysteem moeten met elkaar kunnen praten. Dat kan op een paar manieren, afhankelijk van de spullen die je hebt. De meest voorkomende is via een zogenaamde 'sceneknop' of een 'schakelaar' in je alarmpaneel.

Stel je voor: je alarmsysteem heeft een uitgang die je kunt instellen als 'schakelaar'.

Wanneer het alarm afgaat, stuurt deze uitgang een signaal. Dit signaal wordt opgevangen door een universele ontvanger, zoals de Somfy Connexoon of een externe module. Die ontvanger vertaalt dit elektrische signaal naar een commando voor je rolluikmotor: 'NAAR_BENEDEN'. Hetzelfde werkt voor het uitschakelen: als je het alarm uitdoet, stuurt de schakelaar een ander signaal dat de rolluiken weer omhoog laat gaan. Het is een kwestie van de juiste draden verbinden of draadloos de juiste 'scenes' programmeren.

De benodigde spullen: van basis tot high-end

Voordat je begint, moet je even checken wat voor spullen je al hebt en wat je nodig hebt.

De wereld van domotica kan soms een beetje een jungle zijn, maar voor deze koppeling zijn er een paar standaard opties. Laten we ze even op een rijtje zetten, inclusief een idee van wat ze kosten. Dit helpt je om een keuze te maken die bij je budget en technische niveau past.

De meest gangbare optie is werken met het Somfy RTS-systeem. Hierbij heb je een universele ontvanger nodig die het signaal van je alarmsysteem kan vertalen.

De Somfy RTS Universal Interface is hier perfect voor. Je sluit deze interface aan op je alarmsysteem (via een vrije uitgang) en je programmeert de scenes in de Somfy app.

Deze interface kost ongeveer €150 - €200. Als je al een Somfy TaHoma hub hebt, kun je die ook vaak gebruiken, want die ondersteunt scenes die je aan je alarm kunt koppelen. De TaHoma hub zelf ligt rond de €250. Heb je het nieuwere Somfy IO-systeem?

Dan werkt het net iets anders. IO-motoren hebben vaak al ingebouwde opties voor schakelaars.

Je kunt dan een simpele drukknop (een 'sceneknop') vanuit je alarmsysteem rechtstreeks op de motor aansluiten. De motor herkent dan dat er een schakelaar wordt ingedrukt en voert een vooraf ingestelde scene uit. Een IO-motor zelf zit al in je rolluik, dus de kosten zitten hem vooral in de aansluiting.

Een losse schakelaar of interface kost vaak tussen de €50 en €100, afhankelijk van de complexiteit.

Voor de tech-savvy mensen onder ons is er nog een derde optie: Home Assistant. Dit is een open-source platform waar je alles mee kunt koppelen. Je kunt je alarmsysteem (bijvoorbeeld vanaf een merk als Jablotron of Honeywell) en je Somfy rolluiken (via de RTX of de Somfy API) aan elkaar koppelen met behulp van de beste Zigbee hubs voor een merkonafhankelijk alarmsysteem.

Dit vereist wel wat programmeerkennis. De software is gratis, maar je hebt wel een server nodig (zoals een Raspberry Pi van €60) en misschien een extra USB-stick voor communicatie.

Dit is de meest flexibele, maar ook de meest complexe weg.

Stap voor stap aan de slag

Zodra je de juiste spullen in huis hebt, is het tijd voor de daadwerkelijke installatie. We gaan uit van de meest populaire situatie: een Somfy RTS motor en een alarmsysteem met een vrije schakelaaruitgang.

Zorg dat je de handleidingen van beide systemen bij de hand hebt. Veiligheid eerst: schakel de stroom uit voordat je aan de slag gaat met draden. Eerst sluit je de Somfy Universal Interface aan.

Dit apparaatje heeft een paar draden. De meest belangrijke zijn de 'input' draden.

Deze sluit je aan op de schakelaaruitgang van je alarmsysteem. Meestal zijn dit twee draden die je simpelweg vastklikt op de juiste plekken in je alarmcentrale. De interface zelf heeft verder nog een voeding (meestal 230V) en een antenne voor de communicatie met je rolluik. Zorg dat de antenne vrij kan stralen.

Als de bedrading zit, is het tijd voor de software. Je moet je alarmsysteem vertellen wat het moet doen.

Ga in de instellingen van je alarm naar de vrije uitgang die je hebt gebruikt. Stel deze in op 'schakelaar' of 'puls'. Vervolgens programmeer je de acties: bij alarm AAN, moet de uitgang AAN (of een puls geven). Zo kun je eenvoudig een slimme alles-uit knop maken.

Bij alarm UIT, moet de uitgang UIT (of een puls geven). Dit is de trigger voor je Somfy-interface.

Hierna open je de Somfy app (of gebruiker je de programmeerzender). Je koppelt de Universal Interface als nieuw apparaat. Vervolgens maak je een scene aan, bijvoorbeeld 'Alarm Aan'.

Voeg hier je rolluiken aan toe en zet ze op 'omlaag'. Sla deze scene op.

Doe hetzelfde voor 'Alarm Uit' (rolluiken omhoog). De Somfy-interface kijkt nu naar het signaal van je alarm en voortaan de juiste scene uit.

Even testen: activeer je alarm en kijk of de rolluiken zakken. Werkt het? Top! Dan ben je klaar.

Praktische tips voor een soepele installatie

Het is soms verleidelijk om alles in één keer te willen, maar neem de tijd.

Test na elke stap. Sluit de interface eerst aan en check of 'ie stroom krijgt. Programmeer daarna de scene in de Somfy app en test die met de app zelf.

Pas daarna koppel je het alarm. Zo weet je precies waar een eventueel probleem zit.

Een veelgemaakte fout is het verkeerd instellen van het type signaal. Sommige alarmsystemen geven een 'continu signaal' (zolang het alarm aan is, staat de uitgang onder spanning), terwijl andere een 'puls' geven (een kort signaal).

Check dit goed in de handleiding van je alarm. De Somfy-interface moet hierop ingesteld kunnen worden. Als je een continue spanning geeft waar een puls verwacht wordt, werkt het niet. Andersom kan de interface beschadigen.

Denk ook na over wat je wilt dat er gebeurt bij een vals alarm. Gaan je rolluiken dan ook naar beneden?

Dat kan vervelend zijn als je per ongeluk je alarm afgaat. Sommige systemen bieden de optie om een vertraging in te bouwen, of om de beste slimme gordijnen die sluiten als je het alarm aanzet alleen te laten zakken bij een 'inbraakalarm' en niet bij een 'overvalalarm'. Dit hangt helemaal af van wat je alarmsysteem aankan.

Als je er niet uitkomt, schroom dan niet om hulp te zoeken.

Zowel Somfy als de leverancier van je alarmsysteem hebben vaak goede klantenservices die je kunnen helpen met de specifieke instellingen. Het is een kleine moeite voor een enorme upgrade van je huis. Veiligheid en gemak gaan hand in hand, en met deze koppeling zit je helemaal goed.