Universele zonnekappen voor buitencamera's: Voorkom lensflare

Je kent het wel: je staat op het punt om die ene perfecte zonsondergang vast te leggen met je buitencamera. Je drukt op record en... ineens zit er een enorme vage gloed over je beeld.

Of erger, een regenboogachtige waas. Dat is lensflare, de vijand van iedere scherpe opname in fel licht.

Het verpest je shots en maakt je video's of foto's een stuk minder professioneel. Vooral met de lage zon of als je recht tegen de zon in filmt, is dit een gigantisch probleem. Je camera kan hier zelf weinig aan doen; het is een fysiek effect van licht dat weerkaatst in de lens. Gelukkig is er een simpele, goedkope oplossing die dit probleem voor 99% oplost: een universele zonnekap.

Waarom heb je die plastic bloem eigenlijk nodig?

Een zonnekap is simpelweg een plastic of rubberen 'bloem' die je voor je lens schroeft. Zijn enige taak is om storend licht tegen te houden dat niet van voren komt, maar van de zijkant of bovenkant je lens in slingert. Denk aan de laagstaande zon die schuin van opzij schijnt.

Zonder kap vangt je lens die lichtstralen op, die vervolgens door de lens interne weerkaatsen en die vervagende vlekken of regenbogen veroorzaken.

Met een kap creëer je letterlijk een schaduwrand om je lens heen, waardoor alleen het licht dat jij wilt direct je sensor bereikt. Het resultaat?

Scherper beeld, meer contrast en levendigere kleuren. Je shots zien er direct een stuk beter uit, zonder dat je dure filters nodig hebt. Bovendien beschermt die kap je lens ook nog eens tegen de grootste vijand van elke camera: spatten, zand en krassen.

Als je je camera meeneemt op het strand of tijdens een regenbui, is die kap je beste vriend.

Je betaalt vaak minder dan €15 voor een degelijk exemplaar, terwijl het je beeldkwaliteit enorm verbetert. Een no-brainer dus.

Hoe je zonnekap het licht buiten houdt

De werking is eigenlijk heel logisch. Stel je voor dat je een kijker gebruikt op een zonnige dag.

Je gebruikt je hand om de zon weg te weren, zodat je beter kunt zien.

Een zonnekap doet precies hetzelfde, maar dan permanent. De diepte en de vorm van de flapjes (meestal een bloemstructuur met 4 of 5 bladen) zijn berekend op de brandpuntsafstand van de lens. Ze zorgen ervoor dat licht dat vanuit een hoek van ongeveer 45 graden of meer invalt, simpelweg wordt geblokkeerd door de kap.

Jij kunt dus nog steeds normaal door je lens kijken, want het licht dat recht voor je komt (het onderwerp dat je filmt) heeft vrij spel. De kap zit net ver genoeg van de lens af om het gezichtsveld niet te beperken. Wel is het slim om even op te letten bij extreme standen: als je een hele brede hoek lens gebruikt (bijv. 16mm), kan de kap soms net zichtbaar worden in de hoeken van je beeld.

Dat zie je dan als een lichte vignet. Meestal is dat makkelijk bij te snijden, maar het is iets om rekening mee te houden.

Bij de meeste standaard lenzen (rond de 24-70mm) heb je hier geen last van. Hier gaat het vaak mis.

De juiste maat en soort

Een zonnekap is niet zomaar een rond ding. Elke lens heeft een specifieke filtermaat, bijvoorbeeld 52mm, 67mm of 77mm. Deze maat staat meestal op de lens zelf, rond de voorste ring.

Je moet een zonnekap kopen die precies op deze maat past. Een 67mm kap past niet op een 77mm lens.

Gelukkig zijn universele zonnekappen vaak verkrijgbaar in setjes van drie of vier maten, met een verloopringetje erbij. Zo past de kap via een simpel kliksysteem op bijna elke lens die je hebt. Check dus altijd de filtermaat van je lens voordat je iets bestelt.

Er zijn een paar verschillende typen. De meest gangbare is de 'lens hood' die je vastklikt of -schroeft.

Deze geeft de beste bescherming en werking. Dan heb je nog de 'rubberen zonnekap'.

Die is vaak inklapbaar en universeel, je kunt hem met een simpel klemmetje om je lens heen zetten. Handig voor als je meerdere lenzen hebt en niet telkens een nieuwe kap wilt kopen. Ze zijn wel iets minder stevig en beschermen je lens minder goed tegen stoten.

Tenslotte zijn er speciale 'square' filtersystemen van merken als Nisi of Lee, maar dat is een andere wereld en vele malen duurder. Voor de meeste gebruikers is een simpele, vaste kap de beste keuze.

Prijsklassen: van een tientje tot een investering

Je hebt ze in alle soorten en maten, en de prijs zegt best veel over de kwaliteit.

Een setje van drie universele kappen (bijvoorbeeld maten 52mm, 67mm en 77mm) kun je al vinden voor zo'n €8 tot €15. Dit is perfect voor de beginnende fotograaf of als je een setje reservekappen wilt hebben. De kwaliteit van het plastic is vaak basic, maar het werkt.

Ze klikken soms iets minder stevig vast, maar voor de prijs hoef je het niet te laten. Merken als Neewer of Jobo hebben hier vaak goede opties in.

In de middenklasse, rond de €15 tot €30, vind je merken als JJC.

Dit is een stukje beter dan het allermooiste spul, maar vaak al van stevig ABS-plastic gemaakt en met een perfecte pasvorm. Ze voelen kwalitatief goed aan en klikken stevig vast. Als je regelmatig op pad bent en je wilt een kap die lang meegaat, is dit de sweet spot. Ze zijn vaak specifiek voor een lensmodel te koop, waardoor de pasvorm perfect is.

De topklasse is van merken als het originele Canon of Nikon, of Dji. Deze kosten vaak tussen de €30 en €60. Waarom zo duur?

Omdat ze perfect zijn ontworpen voor één specifieke lens. Elke hoek, elke curve is berekend voor de lichtstralen van die lens. Ze zijn van superieur materiaal gemaakt en voelen als een verlengstuk van je camera.

Als je een dure lens hebt, verdient hij deze kap ook. Bovendien kun je met beschermroosters voor buitencamera's tegen vandalisme je apparatuur nog beter beveiligen.

Voor de hobbyist is dit misschien overdreven, maar voor professionals een must.

Praktische tips voor optimaal gebruik

Gebruik je zonnekap altijd. Echt, altijd. Zet hem erop en laat hem erop zitten.

Ook als het bewolkt is. In bewolkt licht heb je nog steeds last van reflecties van water of ramen, en de kap helpt altijd. Het is de goedkoopste upgrade voor je beeldkwaliteit die je kunt krijgen. Bovendien, als je camera een keer uit je handen glipt, vangt de kap de eerste klap op. Heb je jouw apparatuur al stevig bevestigd met de beste universele montageplaten voor buitencamera's?

Je lens is dan waarschijnlijk gered. Zorg dat je hem goed vastklikt, zodat hij niet zomaar los kan draaien.

Let op dat je de kap goed schoonhoudt. Een vieze kap met vingerafdrukken of stof kan zelf ook schaduw of vlekken in je beeld veroorzaken.

Maak hem af en toe schoon met een microvezeldoekje. En als je je camera in een tas stopt, check dan even of de kap erop zit. Wil je dat je apparatuur minder opvalt? Gebruik dan camouflage skins voor buitencamera's. Sommige camera's passen net niet in hun tas met de kap erop, en dan draai je hem er per ongeluk af.

Dan ben je hem kwijt zonder dat je het door hebt. Een extra kapje in je tas is dan geen overbodige luxe.

Een laatste tip: draai hem nooit verkeerd om. Sommige kappen kun je ook op de lens draaien als je hem niet gebruikt, om de lens te beschermen. Dat kan, maar controleer dan of de binnenkant van de kap niet tegen de voorste lensruit aankomt.

En als je een lens met een verstelbare zoom hebt, zorg dan dat de kap niet in de weg zit als je in- of uitzoomt.

De meeste kappen zijn hierop ontworpen, maar bij universele varianten is het slim om het even te checken. Met deze tips ben je klaar voor zonovergoten avonturen zonder die vervelende flare!